Yalnızlık Kötü Bir Şey midir, Yoksa Arada Gerekli midir?

Çoğu insanın hayatının bir döneminde mücadele ettiği bir duygu: yalnızlık. Aslında hiç bu konuyu düşünmemiş birini bulmak zor. “Yalnızlık kötü bir şey midir?” sorusuna benim cevabım: Hayır, değil. Peki neden çoğumuz yalnızlığı kötü bir durum olarak görüyoruz?

Bunun temelinde içinde yaşadığımız kültürün büyük payı olduğunu düşünüyorum. Bizim kültürümüzde yalnızlık, neredeyse ürkütücü bir durum olarak anlatılır. Yalnız kalanlara çoğu zaman “zavallı” gözüyle bakılır. “Boşandı, yalnız kaldı.” “Eşini kaybetti, yalnız kaldı.” “Yaşlandı, yalnız kaldı.” “Çocuklar büyüdü, yalnız kaldı.”

Bu söylemlerle yalnızlık hep olumsuz bir çerçevede sunulur. Böylece, insanın kendi isteğiyle yalnız kalmasının olumlu yönlerini fark etmesi de zorlaşır.

Oysa yalnızlık, söylendiği kadar kötü bir şey değildir. İnsanın kendiyle baş başa kalabilmesi ve bundan keyif alabilmesi kadar özgürleştirici bir duygu azdır. Alman filozof Arthur Schopenhauer bu durumu şöyle ifade eder:

“Yalnızlığı sevmeyen, özgürlüğü de sevmez. Kişi ancak yalnız olduğunda özgürdür, çünkü yalnız olduğunda gerçekten kendine aittir.”

Tabii burada önemli bir ayrım var: Seçilmiş yalnızlık mı, yoksa mecburiyetten gelen yalnızlık mı? Seçilmiş yalnızlık, bireyin isteyerek içine girdiği bir durumdur; değerli ve besleyici olabilir. Mecburiyetten yaşanan yalnızlıkta ise istem dışı bir kopuş vardır; bu da insanı yıpratabilir.

Psikiyatrist Engin Gençtan, İnsan Olmak kitabında bunu çok güzel özetler:

“Bir insanın kendi benliğini ne ölçüde diğer insanların görüşlerine göre değerlendirdiği, o insanın yalnız kaldığı zaman yaşayacağı korkunun oranını belirleyen en önemli etmenlerden biridir.”

Kimileri sessizlikte huzur bulur, kimileri ise sessiz kaldığında endişeleriyle yüzleşmekten korkar. Bu korku; aşırı yemek yeme, sürekli alışveriş yapma ya da kalabalıklar içinde kaybolma gibi savunma mekanizmalarına dönüşebilir.

Bazı insanlar sırf yalnız kalmamak için, aslında çok da bağ kurmadıkları kişilerle vakit geçirirler. Oysa bu tür ilişkiler çoğu zaman insanı daha da yalnız hissettirebilir; çünkü derinlik yoktur.

Yalnızlık hakkında yazmak da konuşmak da zordur. Ama belki de yapmamız gereken, yalnızlığa bakış açımızı değiştirmek. Onu kaçılacak bir şey olarak görmek yerine, hayatımızın bir parçası olarak kabul etmek.

Yalnız kaldığımız zamanları nasıl daha kaliteli hâle getirebiliriz diye düşünebiliriz. İlk aklıma gelenler; sevdiğimiz bir kitabı okumak, spor yapmak, sanat etkinliklerine katılmak, tek başımıza bir kahve içmek gibi basit ama kendimize iyi gelen aktivitelerle bu zamanı besleyebiliriz.

Dostoyevski Yeraltından Notlar’da şöyle der:

“Yalnızlık, büyük fikirlerin doğduğu yerdir.”

Yalnızlığa nasıl bir anlam yüklediğimiz, onun üzerimizdeki etkisini belirler. Yalnızlığı kendinizi daha iyi tanımanın, yaratıcılığınızı geliştirmenin bir yolu hâline getirebilirsiniz… Ya da onu, sizi kıran ve yıpratan bir boşluğa dönüştürebilirsiniz. Karar sizin.

Peki siz yalnızlıkla nasıl bir ilişki içindesiniz?

• Yalnız kaldığınızda neler hissediyorsunuz?

• Sizce yalnızlık kaçınılması gereken bir şey mi, yoksa zaman zaman ihtiyaç mı?

👇 Yorumlarda düşüncelerinizi okumayı çok isterim.